تعزيه در شهر مُهر فارس
خبرگزاري فارس: تعزيه روز نخست محرم در شهر مهر شيراز معروف به داستان پسر فروش بوده و روايتي سراسر عشق به امام حسين(ع) است.
![]()
تعزيه روز نخست محرم در شهر مهر كه اكثر اهالي آن از سادات هستند، معروف به پسر فروش است.
بنابر روايات پسر فروش داستان مردي است كه هر ساله در ماه محرم مجالس عزاداري امام حسين (ع) برپامي كرد اما يك سال به لحاظ فقر مالي مجبور ميشود براي تأمين هزينه برگزاري عزاداري محرم، پسر خود را به عنوان غلام بفروشد و از پول آن براي برگزاري مجلس عزاداري امام حسين (ع) هزينه كند.
بنا بر اين روايات حضرت امام حسين (ع) كه از نيت اين مرد آگاه بوده است، پسر آن مرد را با معجزات خود آزاد ميكند و به اين مرد بر ميگرداند.
تعزيه روز دوم محرم به داستان طفلان مسلم، روزهاي سوم و چهارم به ماجراي حر بن يزيد رياحي، روز پنجم به داستان وهب، روز ششم به شهادت عبدالله ابن امام حسن (ع)، روز هفتم به طفلان زينب، روز هشتم به حماسه آفريني حضرت ابالفضلالعباس(ع) در روز عاشورا، روز نهم به شهادت حضرت علياكبر (ع) و قاسمبن امام حسن (ع) اختصاص دارد.
مهمترين و طولانيترين تعزيه ماه محرم در شهر مهر به روز عاشورا اختصاص دارد، شبيه خواني روز عاشورا كه به شهادت حضرت علي اصغر (ع) و جان نثاري حضرت امام حسين (ع) ميپردازد از صبح آغاز شده و با يادآوري شهادت آن حضرت در ظهر عاشورا پايان مييابد.
روز 11 محرم نيز تعزيه شهربانو كه به روايتي مادر حضرت امام زينالعابدين (ع) بوده است به اجرا در ميآيد.
در دهه آخر ماه صفر نيز هر ساله تعزيههاي ورود اهل بيت امام حسين (ع) به شام، بزم يزيد و خطبه حضرت امام سجاد (ع) در شام، دختر يزيد، ورود اهل بيت به مدينه، شهادت امام موسي كاظم (ع)، شهادت حضرت زهرا (س)، شهادت حضرت علي (ع)، وفات پيامبر (ص) و شهادت امام رضا(ع) در مهر به اجرا در ميآيد.
همچنين تعزيه قيام مختاربن ابي عبيده ثقفي در روز نخست ربيع الاول از ديگر برنامههاي شبيه خواني هر ساله در اين شهر است كه به داستان قيام مختار و انتقام خون امام حسين (ع) از مسببان شهادت آن حضرت و يارانش در روز عاشورا ميپردازد.
تعزيه خواني تنها نمايش بومي كشور است كه طبق اسناد تاريخي از اواخر دوره صفويه و اوايل دوره قاجاريه در شهر مهر هر ساله در ماههاي محرم و صفر در محلي موسوم به قتلگاه به اجرا در ميآيد.
شبيه خواني در مهر از جايگاه والايي برخوردار است و همواره كساني به اجراي نقش ميپرداختند كه از موقعيت اجتماعي و فرهنگي بالايي در شهر برخوردار بودند به طوري كه بسياري از عالمان اين شهر نيز شبيه خوان بودند.
نقشهاي قوم بنيهاشم مانند امام حسين (ع)، حضرت علي اكبر(ع)، حضرت ابالفضل العباس(ع)، حضرت زينب و حضرت زهرا(س) در تعزيه خواني مهر حتماً توسط سادات اجرا ميشود.
نسخههاي شبيه خواني در مهر از جمله نسخههاي اصيل تعزيه خواني در كشور به شمار ميروند و از قدمت بسيار بالايي برخوردارند.
سيد ابراهيم سجادي، سيد هاشم مدني، سيدعبدالحسين حسيني، سيدرضا حسيني، محمد بهار، علي اسماعيلي، آقايي جعفري، سيد يحيي حسيني، محمد هاشمزاده، سيد ابراهيم سيد نجمالدين، سيد هادي حسيني و سيد عليخان سجادي، از شبيه خوانان معروف و سيد ابراهيم نوري، سيد محمد علامه و سيد هاشم صمداني از تعزيه گردانان قديمي اين شهر هستند.
علاوه برشهر مهر، تعزيه خواني در بسياري از شهرها و روستاهاي اين شهرستان از جمله اسير، خوزي، وراوي، چاه شرف، صادره و نورآباد در ايام محرم و صفر اجرا ميشود.
مراسم عزاداري حضرت امام حسين (ع) در شهرستان مهر هرساله با برگزاري مجالس بسياري با اين موضوع در حسينيههاي مختلف اين شهرستان با شكوه و عظمت خاصي برگزار ميشود.
شهرستان مهر در 450 كيلومتري جنوب شيراز در استان فارس واقع شده است و بيشتر اهالي اين شهر سادات هستند.
پیشینه تاریخی (زبان، فرهنگ و آداب و رسوم، قومیتها، آثار تاریخی)
از آنجایی که فارس در دوره هخامنشیان از اهمیت ویژه ای برخوردار و پادگان ها و کاخ های هخامنشیان در نقاط مختلف استان پراکنده بودند این منطقه نیز به دلیل موقعیت استراتژیک خصوصاً نزدیکی به خلیج فارس و بندر سیراف از اهمیت و جایگاه ویژه ای برخوردار یوده است. امروزه بازمانده های یکی از کاخهای هخامنشیان در روستای شلدان شهرستان مهر موجود می باشد این اثر از لحاظ معماری و نقش و نگارهایی که در دل آن کنده شده است شباهت بسیار نزدیکی به معماری تخت جمشید دارد. ستونها و سرستونهای این کاخ از نظر حجم و شکل عیناً سرستونهای تخت جمشید می باشد و گل لوتوس که از مشخصه های معماری تخت جمشید است در این اثر نیز وجود دارد وجو این اثر مهم تاریخی و آثار دیگری که معروف به خانه گبری می باشد و استودانهای دهستان خوزی و دیگر آثار مربوط به ایران باستان در این شهرستان حکایت از آبادانی و رونق زیاد آن در 2500 سال پیش دارد.
این منطقه نیز چون سایر نقاط کشور در طول تاریخ فراز و نشیبهایی داشته است. در مقاطعی از تاریخ بطرف آبادانی و رونق پیش رفته و گاهی نیز از رونق افتاده است. وجود معماری دوره اسلامی چون مسجد جامع فال و دیگر مشاجد و امامزاده ها و سنگ قبرهای برجای مانده از دوره اسلام و نوشته های جهانگردانی چون شاردن در دوره صفویه در ارتباط با رونق و آبادانی این منطقه و مهاجرت سادات محارم در دوره صفویه از مکه و مدینه به مرکز شهرستان مهر نشان از رونق و پویایی این شهرستان در طول تاریخ می باشد. مردم شهرستان مهر در طول تاریخ همواره مدافع اسلام آزادی و استقلال مملکت بوده اند چنانچه در زمان مشروطه با ساماندهی و اعزام قشون به یاری سید عبدالحسین لاری شتافته اند. فال اسیر شیرازی نیز نقش ارزنده ای در نهضت تنباکو داشته است و در جریان ملی شدن صنعت نفت و مبارزه با استعمار انگلیس در جنوب بنا به گفته کاوه بیات مردم منطقه مهر و گله دار نقش به سزایی داشته اند.
آثار تاریخی:
قبرستان تاریخی فال:
در این قبرستان سنگ نوشته های بسیار قدیمی و زیبا به شکل صندوق و تابوت مربوط به قرون هشتم تا یازدهم هجری و گنجینه ای از خطوط کوفی، تزئینی، ثلث با کتابخانه استادانه موجود است.
از دیگر آثار تاریخی می توان به خانهء گبری در شمال مهر، چاه دربی واقع در شهر، روستای قلعه سید، امامزاده محمد در تنگ خوزی، قبرستان قدیمی خوزی که سنگ قبرهایی مربوط به 700 سال قبل در ان وجود دارد، قلعه شلدان، قبرستان قدیمی زیغان، قناتهای واقع در تنگ مهر، فاریاب، خوزی، صادره، جایشورشول و زیغان نام برد که مربوط به دوره ساسانیان می باشد. برجهای نگهبانی واقع در شهر مهر وروستاهای صادره و فاریاب، قبرستان شاه محمد واقع در سرگاه، قلعه میر اسماعیل فال و غارهای کله کله و استودانهای خوزی و سنگ چله گاه و حمام شهر وراوی و قلعه تاریخی و آسیاب های قدیمی و تخت پرس اشاره کرد.
شغل:
شغل مردم شهرستان در گذشته کشاورزی همچون کشت جو، گندم، عدسی، ذرت، سیب زمینی، لوبیا، خیار، هندوانه، گوجه، بادمجان و انواع سبزیجات بوده است.
تعدادی از مردم نیز به دامپروری می پرداختند و به دلیل همجواری با کشورهای حاشیه خلیج فارس عده ای نیز به کار تجارت از طریق دریا مشغول بودند.
مراسم سوگواری:
مراسم سوگواری و مناسبتهایی که ویژهء عزاداری ائمه معصومین و امامان (ع) می باشد در شهرستان مهر برگزار می گردد و از شیوه و متدهای خاص بهره می گیرد بطوریکه اجرای چنین مراسم هایی جزء سنت و فرهنگ اصیل مردم این منطقه می باشد. سنت مردم در ایام ماه محرم به این صورت است که در روز اول ماه محرم اکثریت قریب به اتفاق مردم به نشانه ماتم سرور شهیدان، امام حسین (ع) لباس مشکی به تن می کنند و از اول محرم تا سیزدهم در حسینیه ها و تکایا شرکت فعال دارند و جلسات عزاداری و سوگواری و نیز مجالس روضه خوانی به پا می کنند و به مدیحه سرایی می پردازند و هر شب و ظهر به سوگواری شام و نهار می دهند همچنین در ایام فاطمیه، اربعین حسینی و با شهادت هر کدام از ائمه معصومین و امامان، مجالس روضه خوانی تشکیل می دهند.
موقعیت جغرافیایی و اقلیمی:
شهرستان مهر با مساحت 2354 کیلومتر مربع بین مدارهای 52 درجه و 45 دقیقه عرض شمالی و 27 درجه و 42 دقیقه عرض جنوبی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است و در منتهی الیه جنوبی استان فارس در فاصله 500 کیلومتر از مرکز استان واقع گردیده است. از غرب به شهرستان جم و ریز در استان بوشهر، از شمال و شرق به شهرستان لامرد و از جنوب به منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی منتهی می شود. از لحاظ تقسیمات کشوری این شهرستان دارای چهار بخش و هشت دهستان، 3 شهر و 123 روستا می باشد. از لحاظ زمین شناسی و توپوگرافی این شهرستان بر روی یک دشت ساختمانی واقع شده که مشال و جنوب آنرا 2 رشته کوه موازی احاطه کرده است، ارتفاع این کوههای نسبتاً بریده و فرسیاش یافته زیاد نیست و از مارن های آهکی، گچی و نمکی و ماسه ای با شیب 50 تا 70 درصد تشکیل شده است و آب و هوای منطقه بیابانی و گرم و خشک است که قسمتهای وسیعی از خاک ایران از جمله جنوب فارس را شامل می شود. متوسط درجه حرارت بدست امده با در نظر گرفتن موقعیت ارتفاعی و مختصات جغرافیایی حداکثر 50 درجه و حداقل تا صفر درجه سانتی گراد متغیر بوده است. متوسط رطوبت 42 درصد است که از اواخر خرداد به مدت 45 تا 60 روز تا سطح 90 درصد در نوسان می باشد.
میزان بارندگی طبق آمار 10 ساله 298 میلی متر برآورد شده که از سالی به سال دیگر متغبر است و شدت اسن تغییر نیز زیاد می باشد، سرعت وزش باد در منطقه بین 5 تا 7 کیلومتر در ساعت به مدت 75 روز از سمت جنوب به سمت شمال شرقی است که از جکله ان می توان به بادهای موسمی اشاره کرد.
آبهای سطحی و زیرزمینی:
عمدهء آبهای شهرستان مهر مربوط به دو رودخانه شور مهران و دارالمیزان می باشدف این دو رودخانه دائمی نبوده و در قسمت اعظم سال خشک هستند و در مدت کوتاهی از سال به صورت سیلابی جربان دارند. این دو رودخانه با عبور از تشکیلات گچی و نمکی کیفیت آنها به شدت تنزل می یابد و شور می شوند و برای کشاورزی مناسب نمی باشند. آبهای زیر زمینی بوِیژه چاهها و قناتها سهم عمده ای در تامین آب برای بخشهای مختلف کشاورزی بر عهده دارند.
رودخانه شور مهران از کوههای بالای گله دار در غرب شهرک امام سرچشمه گرفته و با جهت غربی شرقی پس از عبور از شهرستان مهر وارد شهرستان لامرد شده و پس از عبور از شهرستان بستک در استان هرمزگان در نزدیکی بندر خمیر به خلیج فارس می ریزد. رودخانه دارالمیزان نیز پس از ورود به شهرستان فیروزآباد در دهستان دژگاه به رودخانه مند وارد و از این طریق در حدفاصل بندر گنگان و بوشهر به خلیج فارس می ریزد.
وضعیت فرهنگی و اجتماعی:
ویژگیهای جمعیتی بر اساس جدیدترین آمار
جمعیت شهرستان: 62300 نفر
درصد جمعیت روستایی: 64%
درصد جمعیت فعال: 76%
نرخ بیکاری: 2/10 %
نرخ باسوادی: 84%
آموزش عالی:
آمار داشجویان موسسهء آموزش عالی پارس بر اساس جنس/ بومی/ غیر بومی:
|
سال تحصیلی |
تعداد کل |
بومی |
غیر بومی |
زن |
مرد |
|
83-84 |
150 |
10 |
140 |
80 |
70 |
|
84-85 |
180 |
20 |
160 |
100 |
80 |
|
جمع |
330 |
30 |
300 |
180 |
150 |
آمار دانشجویان اموزش عالی موسسه پارس به تفکیک رشته:
|
گروه آزمایشی |
رشته |
مقطع |
|
ریاضی فیزیک |
کامپیوتر |
کاردانی |
|
علوم تجربی |
کشاورزی |
کاردانی |
|
ریاضی، تجربی، انسانی |
مدیریت بازرگانی |
کارشناسی |
|
ریاضی، تجربی، انسانی |
مدیریت بازرگانی |
کاردانی |
آموزش و پرورش:
الف: تعداد مدارس: 162 آموزشگاه
ب: تعداد دانش آموزان: 14988 نفر
- دختر: 7606 نفر (52%)
- پسر: 7382 نفر (48%)
مراکز مذهبی:
- تعداد مساجد، حسینیه ها و امامزادگان:
الف – مسجد 85 باب متعلق به تشیع.
ب- حسینیه 50 باب
ج- امامزاده 30 بقعه
مراکز هنری و کتابخانه:
- تعداد کتابخانه های دولتی
تعداد کتابخانه های دولتی در این شهرستان سه واحد می باشد که در مرکز شهرستان- مرکز بخش وراوی و مرکز بخش گله دار در ساختمانهای استیجاری واقع است.
- تعداد مراکز هنری (با تفکیک نوع فعالیت)
مراکز هنری بصورت رسمی و کلاسیک در این شهرستان وجود ندارد اما کارهای هنری بصورت خودجوش در مراکز عمومی بصورت مقطعی اجرا می گردد.
- تعداد کتابخانه های خصوصی
1- مرکز اسلامی فاطمیه 2- کتابخانه دانشگاه پارس 3- کتابخانه های روستایی در شهرک امام خمینی، نورآباد، خوزی، اسیر، فال و کتابخانه اهل تسنن گله دار.
تعداد نشریات شهرستان با عناوین و نوع فعالیت و گرایش
در این شهرستان بجز نشریات داخلی بعضی ادارات هیچ نشریه ای منتشر نمی شود.
آمار شهداء – مفقودین – آزادگان و جانبازان
الف- تعداد کل شهداء: 145 شهید
ب - تعداد آزادگان: 15 نفر
ج - تعداد جانبازان 25% به بالا: 110 نفر
د - تعداد جانبازان زیر 25%: 190 نفر
ه: سرداران شهید:
1- سردار شهید غلام زارعی
2- سردار شهید عبدالله بیژنی
3- سردار شهید محمد کشتکار
4- سردار شهید حاج علی نوری
5- سردار شهید حاج غلام نوری
و: روحانیون شهید:
1- سید مصطفی موسوی
2- سید عبدالله حسینی المدنی
3- سید هاشم حسینی
4- سید اسماعیل لاهوتی
5- شیخ حسن شهابی
6- شیخ حسین شهابی
وضعیت منابع آبی:
- میزان بارش سالانه: 284 میلی متر
- تعداد رودخانه های دایمی: 0 رشته
- تعداد چشمه ها: 7 رشته
- تعداد قنات: 30 رشته
- تعداد چاههای عمیق و نیمه عمیق: 1500 حلقه
- استخر ذخیره آب: 130 واحد
- میزان آب مصرفی بخش کشاورزی: 305 میلیون متر مکعب
وضعیت منابع طبیعی و اراضی کشاورزی:
- وسعت مراتع: 179600 هکتار
- وسعت جنگل: 0 هکتار
- اراضی قابل کشت:
v اراضی آبی: 13950 هکتار
v اراضی دیم: 6050 هکتار
v سطح زیر کشت محصولات زراعی: 10.000 هکتار
v سطح زیر کشت محصولات باغی: 2580 هکتار
وضعیت دام و طیور و واحدهای دامی شهرستان:
- دام سبک: 151.500 راس
- دام سنگین: 7.500 راس
- طیور: 95.700 راس
- واحد دامی صنعتی: 7 راس
- کندوی زنبور عسل: 120 کلنی
میزان کل تولیدات شهرستان:
- محصولات زراعی: 54.420 تن
- محصولات باغی: 2.570 تن
- محصولات دامی و آبزیان: 3.550 تن
- جمع تولیدات: 60.540 تن
محصولات شاخص:
- گندم: 31.000 تن
- ذرت: 14.000 تن
- خرما: 2.395 تن
- گوشت قرمز: 2.800 تن
- گوشت سفید: 60.540 تن
مکانیزاسیون:
- تراکتور: 402 دستگاه
- کمباین: 0 دستگاه
- گاوآهن: 236 دستگاه
- دیسک: 220 دستگاه
- بذرپاش: 40 دستگاه
- سمپاش: 29 دستگاه
- خرمن کوب: 4 دستگاه
وضعیت صنایع تبدیلی:
- کارت شناسایی: 30 فقره
- جواز تاسیس: 25 فقره
- پروانه بهره بردای: 15 فقره
- ناحیه صنعتی: 0
ويژگيهاي جغرافيايي گلهدار
گلهدار ، يكي از كهنترين بخشهاي شهرستان لامرد در استان فارس بوده كه از سال 1380 به دليل شهرستان شدن مُهر جزء شهرستان مُهر در آمده است . بخش مركزي در عرض جغرافيايي 27 درجه و 42 دقيقه شمالي و طول جغرافيايي 52 درجه و 45 دقيقه شرقي قرار دارد . مساحت كل بخش در حدود 2200 كيلومتر است . از طرف شمال به بهش علامرودشت از شهرستان لامرد و از جنوب به شهرستان كنگان و از غرب به بخش فراشبند در شهرستان فيروزآباد و از شرق به بخش مركزي شهرستان مُهر محدود است و جمعيت آن بالغ بر 30000 نفر ميباشد . اين نواحي در قديم بلوك فال بود كه در اصل پال است و قصبهي آن را نيز فال ميگفتند . گلهدار ازجنوبيترين مناطق استان فارس به شمار ميآيد كه فاصلهي مركز شهرستان مُهر تا مركز بخش حدوداً 35 كيلومتر ميباشد . كه دو ناحيه را در بر ميگيرد .
رودخانهها
رودخانههاي منطقه فصلي ميباشند كه به دليل فرسايش خاك و عبور آن در فصل زمستان كه از كوههاي اطراف سرازير ميشود و در محدودهي دشت گلهدار و كوهپايههاي آن به وجود آمده است ؛ رودخانهي اسير ، مسير طولاني در بر داشته و به طرف مشرق يعني شهرستان مُهر و لامرد ادامه مييابد و از كوههاي مشكآويز و رشته كوه غربي سرازير شده و در دامنهي رشته كوه شمالي به طرف شرف ادامه مييابد . تنها در سال چندبار ،آنها با ريزش باران جاري ميشود و پس از يك روز پايان مييابد . از رودخانههاي دائمي اين منطقه ، چشمهي چكچك ميباشد كه در تمام فصلهاي سالي ، حتي تابستان ، آب آن جاري است . اين چشمه در درهي چكچك واقع شده است . اين چشمه در موقع بارندگي پر آب ميشود و پس از پايان بارندگي ، آب آن در سراسر سال جاري است و جايگاه تفريحي مردم منطقه را تشكيل ميدهد . رودخانهي مهم ديگر آن ، بلبلي است . اين رودخانه از منطقهي علامرودشت جريان مييابد و از منطقهي بلبلي و دارالميزان گذشته و به استان بوشهر ميريزد . در رودخانه دالكي كه مدت جريان آب آن از ديگر رودخانههاي فصلي ، بيشتر ميباشد ، پس از باران ، آّ فراواني در آن جاري ميشود كه عبور از آن به مدت چندين شبانه روز غير ممكن ميشود . اما در پايان بارندگي ، مقدار آب آن كم شده و معمولاً در تابستان نيز جاري است . سومين رودخانهي گلهدار ، رودخانهي شور گلهدار ميباشد كه از شوري به كار زراعت نميخورد و رودخانهي اسير چون به صحراي گلهدار رسد ، آن را رودخانهي شور گلهدار گويند . كه از بلوك گلهدار عبور ميكرده و به آن چشمهي آب گرمِ ركن آباد در ناحيهي نيخهي فال پيوند ميخورد .
كوهها
گلهدار از طرف دو رشته كوه در امتداد هم و از سوي دنباله كوههاي زاگرس ، محدود گرديده است . هر كدام از روستاهاي كوهپايهاي براي كوههاي منطقهي خود ، نامهايي برگزيدهاند كه به همان نام معرفي است . اكنون در ذيل به تعدادي از اين كوهها اشاره ميگردد :* كوههاي هورو : نزديك مركز بخش واقع گرديده است .* كوه ظالمي : در كنار روستاي مزيجان از بخش گلهدار واقع شده است * كوه بارسا : در كنار روستاي اسير قرار دارد .* كوه بندري : در كنار روستاي چاه كبكان ميباشد .* كوه كافري : در روستاي شلدان واقع گرديده است كه اكنون به غير از چند خانوار كسي در آن زندگي نميكند * كوه گِل : در قسمت مشكآويز قرار دارد . در زير نقشهي جغرافيايي شهرستان لامرد و مُهر مشاهده مينماييد كه بخش گلهدار در كجاي آن واقع گرديده است
ويژگيهاي تاريخي
منطقه گلهدار در گذشته ، منطقهي فال و اسير نام داشته است . در سدهي يازدهم ه ق ملا فريدون لُر با هزار خانوار از منطقه كهكيلويه به صحراي فال و اسير ميآِد . ملافريدون و همراهانش مدتي به صورت صحراگردي زندگي ميكردند تا اينكه در 6 كيلومتري غرب فال ساكن شدند . چون ملا و قبيلهاش داراي گله و رمههايي بودند به آن گلهدار نيگفتند . و به محل جديدي كه آنها تأسيس كرده بودند گلهدار گفتند . گلهدار اگر چه موقعيت استراتژيكي گذشته را اندكي از دست داده ولي پيش بيني ميرَود با توجه به توسعهي فازهاي مختلف پارس جنوبي دوباره بتواند به عنوان دروازهي اتصال مناطق جنوبي كشور مورد توجه قرار گيرد . زيرا اين منطقه در عهد باستان در مواقعي كه ساكنيم سيراف ( بندر طاهري ) و مرزهاي جنوبي مورد هجوم دزدان دريايي واقع ميشدهاند مأمن امني براي آنان بوده است . پس از ملا فريدون و پسرش ملا شكرالله در سال 1140 ه ق ضابطي گلهدار به عبدالكريم خان گلهداري رسيد ؛ و پس از او در سال 1268 حكومت گلهدار به محمد طاهر خان پسر حسن خان رسيد . وي نيز در سال 1294 به دليل سرپيچي از حكومت مركزي به دستور معتمدالدوله ، دستگير و در شيراز به دار آويخته شد . مردم گلهدار در طول تاريخ همواره مدافعآزادي و استقلال مملكت بودهاند و چندين مورد در طول مشروطيبت به نداي عالم جليل القدر آيت الله عبدالحسين لاري لبيك گفتهاند و آيت الله فال اسيري نيز نقش ارزندهاي در نهضت تنباكو داشته است و همچنين در جريان ملي شدن ، چنانچه كاوهي بيات در كتاب خود تحت عنوان « شورش عشاير فارس » مينويسد : « علي اكبر خان گلهداري با حدود بيش از صد هزار نفر به ياري ، خان قشقايي ميشتابد و او را ياري مينمايد . »چون در بالا اسمي از آيت الله فالي اسيري آمد ؛ جا دارد كه در اينجا نيز از نظر تاريخي اشارهاي به روستاي اسير گردد . وجه تسميه اسير اين است كه بلوك اسير در قسمت شمالي آن گردنهي كافري و در قسمت جنوبي گردنهي ظالمي قرار داشته است و در اين ميان مردم ميان كافر و ظالم اسير بودهاند . حاكم بلوك اسير ،در حدود سال 1200 عابدين خان اسيري بوده است كه او از خوانين مملكت فارس شمردهاند و تا سال 1275 حكومت اسير به دست فتح الله خان اسيري نوادهي عابدين خان بوده است . صاحب فارسنامهي ناصري معتقد است كه : « مردم گلهدار موقع مهاجرت از كهكيلويه مذهب شيعه داشتهاند و به علت مواصلت و معاشرت با اعراب سواحل خليج فارس به مذهب اهل سنت در آمدهاند ولي به طوري كه از مُعَمرين معتمد شنيده ميشود . اين است كه در موقع مهاجرت پيرو مذهب اهل سنت و شافعي مذهب بودهاند و به خاطر همكيشي ، به ساحل خليج و به عربها نزديك شدهاند . و اولاد ملافردين با مشايخ آل نصور كه جكومت ملوك الطوايفي سواحل خليج از كنگان تا گاوبندي داشتهاند ، مواصلت نموده و الآن اين دو فاميل عرب و عجم در اصر وصلت با يكديگر به حالت يك فاميل واحد در آمدهاند .
» ويژگيهاي اقتصادي كشاورزي و دامداري
در آمد قسمتي از مردم منطقه از طرق كشاورزي و دامپروري تأمين ميگردد . در گذشته مردم براي امرار معاش و تهيهي مواد مورد نياز ، به كشاورزي و باغذاري به صورت محدود ميپرداختند كه به صورت ارباب رعيتي اداره ميشد . به علت كمبود آب ، مقداري از آبهاي منطقه كه به صورت جاري وجود داشته ، در اختيار حاكمان بوده است . با توجه به اهميت كشاورزي و سياست دولت مبني بر رونق كشاورزي ، اين شغل از رشد چشمگيري بهرهمند شده كه باعث بالا رفتن ميزان در امدها نيز گرديده است . هماكنون مهمترين محصولات كشاورزي منطقه ، گندم ،جو ، ذرت ، مركبات، خرما و محصولات صيفي است . در ذيل همين صلحه برداشتي از محصولات كشاورزي در هر هكتار در سال 1381 بر حسب تُن يا كيلوگرم نشان داده شده است . در كنار كشاورزي ، دامپروري نيز رايج بوده كه نيازهاي مردم را تأمين ميكرده است . افزون بر كشاورزي و دامپروري ، قريب 20 % افراد ، براي امرار معاش به كشورهاي خليج فارس از قبيل قطر ، بحرين ، امارات متحده عربي ، كويت و ... عزيمت ميكنند كه از وع مالي نسبتاً خوبي برخوردارند و تقريباً ميتوان گفت سرمايهداران بخش را تشكيل ميدهند ، به طوري كه هر كدام از آنها دو يا چند خانواده ديگر را زير پوشش خود داشتهاند . ولي متأسفانه افراد جامعهي رفاه طلب امروزي آن سخاوت و جوانمردي گذشته را رها كردهاند و فقط در لاك خود هستند و خانوادهي خود را ، آن هم با سختي و مشقت ، زير پوشش دارند و دليل ان هم ميتوان خسّت و چشم بر چشمي بودن ذكر كرد.
گندم آبي |
كندم ديم |
جو آبي |
جو ديمي |
ذرت |
مركبات |
صيفي جات |
4 تن |
800 كيلوگرم |
3 تن |
700 كيلوگرم |
9 تن |
4 تن |
40 تن |
در نمودار بالا با مقدار توليد محصول در هر هكتار بر حسب تُن يا كيلو اشاره گرديد . پس جا دارد كه مقدار زمينهاي زير كشت نيز بر حسب سال 1381 نيز اشارهاي بنماييم الف) گندم آبي 2500 هكتار ب) گندم ديم : 2000 هكتار ج) جو آبي : 100 هكتار د) جو ديم : 500 هكتار ه ( 1000 هكتار ي ) صيفي جات : 100 هكتاركارخانههاي موجود در منطقه كارخانههاي منطقه عبارتند از : اسير ماكارون ،اسير گاز ، اسير شكلات كه هر سه در روستاي اسير در 5 كيلومتري گلهدار واقع شده است ، پلاستيك سازي در هورمه و تراشكاري در گلهدار و اسير و بهرهبرداي از منباع گاز كه در نزديك شهرستان مُهر قرار دارد شكوفايي و رشد و توسعهي منطقه را نويد ميدهد . صنايع دستي در گذشته ، از قبيل حصير بافي ، گليم بافي ، زنبيل بافي ، گهواره سازي ، و ... رايج بوده است . ولي اكنون به همت جهاد سازندگي ، كلاسهاي گوناگوني براي امرار معاش و كمك مالي به خانوادهها از قبيل : قالي بافي ، گلدوزي ، گلسازي و خياطي داير گرديده است كه نقش اساسي و حياتي در درآمد خانوادهها ميتواند داشته باشد . . در كار صنايع دستي 90 % خواهران نقش اساي را ايفا مينمايند . ساير درآمدها سواي كشاورزي ، دامپروري ، كارخانههاي توليد و صنايع دستي ، درصدي از درآمد مردم اين منطقه كارهاي تجاري ، كارمند بودن ، كارگري كردن ، كارهاي فني و رفتن به كشورهاي خليج فارس تشكيل ميدهد .
ويژگيهاي اجتماعي و فرهنگي
براساس اين كه اكثريت مردم منطقهي گلهدار روستانشين هستند ، فرهنگ روستا نيز بر منطقه حاك است . و اين سخن به منزلهي اين است كه بيشتر مردم و يا حتي همهي مردم همديگر را ميشناسند و با خلق و خوي هم به خوبي آشنا هستند و با هم روابط حسنه دارند و فرهنگ روستايي آنها اين قدر در سطح بالا قرار دارد كه دست كمي از فرهنگ شهري و يا انهايي كه ادعاي فرهنگ ميكنند ندارد . بخش گلهدار مانند ديگر مناطق كشور ، داراي فرهنگ و آداب و رسوم ويژگيهاي اجتماعي مردم اين منطقه را به اثبات ميرساند . مساجد و حسينيههاي زيادي در كل بخش وجود دارد كه از پير و جوان و زن و مردم براي اداي واجبات و مستحبات دين ، پايبندي راسخ و استوار خود را به خوبي نشان ميدهند . آنها نيز در مراسمهاي شادي همديگر شركت ميكنند و يار و مددكار همديگر ميباشند . پوشش مردم در قديم به صورت تقريباً لُري بوده كه در ظرف همين ده بيست سال به پوشش همگاني تبديل شده است . واكثريت زنان چادر ميپوشند . فرهنگ مردم انصافاً از هر لحاظ غير قابل توصيف ميباشد چه از نظر برخورد اجتماعي ، متواضع بودن ، سبقت گرفتن در سلام نسبت به كوچك و بزرگ ، ميهمان نوازي ، خوش مشربي ، فرهنگي ديني و مذهبي و حتي ميتوان گفت فرهنگ عاشورايي آنها نيز اگر بي نظير نباشد لااقل كم نظير ميباشد . از ديرباز مردم به به شيوههاي گوناگون در فرصتهاي مختلف براي فراگيري علم تلاش زيادي مي كدند ، رنج و سخني به قسمت جان ميخريدند و به امر تحصيل علوم در مختلف ميپرداختند . اكنون نيز به حول و قوهي خداوند همت آنها در راستاي تحصيل بي نظير ميباشد و خانوادههاي فقير و بي بضاعت نيز از نان شب خود ميكاهند ولي دست از تحصيل علم بر نميدارند كه اين خود جاي بسي سپاسگزاري از خداوند متعال دارد . اكنون صدها دانشجو در رشتههاي مختلف پزشكي ، مهندسي و مقاطع كارشناسي ارشد ، كارشناسي و كارداني و رشتههاي گوناگون و مورد نياز جامعه فارغ التحصيل شدهاند كه اكثريت آنها در اين خطه از ميهن اسلامي و بعضي از آنها در جاهاي ديگر مشغول خدمت به اين مرز و بوم و ايران عزيز هستند و خيليها هم در دانشگاهها مشغول به تحصيل ميباشند كه خداوند بزرگ يار و مددكار همهي آنها باشد
منبع:وبسایت شهر گله دار
موقعیت اقتصادی
استان فارس با مساحت 124 هزار كيلومتر مربع از معدود استان هايي است كه از گذشته هاي دور مخصوصاً مناطق جنوبي آن در مبادلات و تجارت با کشور های حوزه خلیج فارس از اهمیت خاص و به ویژه ای برخوردار بوده است .
ساكنين مناطق مرزي همواره در جوامع مختلف و به ويژه كشورمان به عنوان گروهي ممتاز از ديگر اقشار جامعه مطرح بوده اند. لذا اعطاي امتيازات و تسهیلات دولت به اين افراد اثرات مثبت اجتماعي ؛ سياسي ؛ امنيتي و اقتصادي را در بر داشته و حذف آنان نيز می تواند اثرات منفي و جدي در پي داشته باشد .
براي تحقق بخشیدن به توسعه استان فارس در افق بلند مدت مناطق جنوبي استان با توجه به منابع و ذخایر ارزشمند نفت و گاز و سرمایه گذاری عظیم سال های گذشته دولت در منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی و همجواري اين منطقه با نقاط جنوبي استان فارس از جمله شهرستان مهر كه بزرگترين حوزه های گاز شيرين (حوزه تابناك ، وراوي) در آن قرار دارد ، مورد اهتمام و توجه مديران ارشد استان و عنايت خاصه استاندار محترم استان در راستاي بهره وري و استفاده از فرصت های پیش آمده قرار گیرد و برای استان فارس که يكي از استان هاي سطح يك در چشم انداز بلند مدت كشور است ، به عنوان گنجینه ای ارزشمند مورد بهره وری قرار گیرد و اين منطقه بتواند نقش كليدي خود را در سطوح فرا ملي ، و منطقه اي به دست آورد .
معادن اكتشافي در شهرستان مهر:
به بركت نظام مقدس جمهوري اسلامي و در پي تحقيقات انجام شده منابع و ذخائر مفيد و ارزشمند در شهرستان مهر كشف كه برخي از آنها كه تاكنون به بهره برداري رسيده است به شرح ذيل تقديم مي گردد.
الف: منابع گازي
حوزه گازي تابناك :
ميدان عظيم گازي تابناك از نظر جغرافيايي در جنوب شرقي شهر مهر شمال شرقي ميدان گازي عسلويه غربي در ارتفاعات مشرف بر شهرستان مهر قرار دارد .
اين ميدان ، بزرگترين ميدان گازي كشف شده پس از انقلاب اسلامي در خشكي و بزرگترين ميدان گازي شيرين در طول تاريخ اكتشافي ايران است . حفاري چاه هاي اين ميدان گازي از سال 1377 آغاز و تا پايان سال 1282 تعداد 30 حلقه چاه حفر شده است . ميزان تقريبي ذخيره اين ميدان 509/15 تريلیون برآورد شده است ميانگين توليد ميعانات گاز اين ميدان از ابتداي سال 83 مقدار 575/6 میليون متر مكعب در روز و ميانگين توليد میعانات گازی از ابتداي سال 83 نيز مقدار 664 متر مكعب در روز بوده است ارزش اين ميدان با فرض قيمت ميعانات گازي (20 دلار در بشكه ) و گاز (هر میليون B.T.U معادل 75 سنت ) حدود 5/16 میليارد دلار است ويژگي اصلي اين ميدان علاوه بر ذخيره خوبي كه دارد شيرين بودن گاز آن است كه نياز به تاسيسات شيرين سازي ندارد . در حال حاضر خوراك پالايشگاه گازي پارسيان شهرستان مهر از اين حوزه گاز تامين مي گردد.
میدان گازی وراوی
این میدان گازی در محدوده ی بخش های مرکزی و وراوی شهرستان مهر واقع گردیده و شیرین ترین میدان گازی در طول تاریخ اکتشافی ایران می باشد و حدود 10 حلقه چاه برای آن پیش بینی ، که تعدادی از چاه های آن حفر و مورد بهره برداری قرار گرفته است . حجم اولیه گاز آن بالغ بر 92 میلیارد متر مکعب برآورد شده است که حجم قابل استحصال 60 میلیارد متر مکعب و حجم مایعات گازی قابل استحصال 50 میلیون بشکه پیش بینی شده است . ظرفیت تولید روزانه این میدان 7/5 میلیون متر مکعب در روز برآورد شده است .
مخزن گازي شانول(كونه خليلي)
تاقديس شانول غرب شهر علامرودشت و جنوب شهرستان خنج حد فاصل شهرستان هاي ياد شده و الايشگاه گاز پارسيان واقع در شهرستان مهر است عمليات حفاري اين ميدان از سال 1372 آغاز و تاكنون 6 حلقه حفاري و در آينده نز تعداد 8 حلقه ديگر حفاري خواهد شد . اين مخزن نيز از نوع گاز شيرين و ميدان تقريبي ذخيره آن 3/5 تريليون متر مكعب است . كه از طريق يك خط لوله به پالايشگاه گاز پارسيان مهر منتقل مي شود
ميدان گازي هما :
اين ميدان در كوه هوا مشرف بر شهر علامرودشت قرار داشته و تاكنون يك حلقه چاه حفر و تعداد 13 حلقه ديگر نيز در آينده حفاري خواهد شد اين ميدان نيز داراي گاز شيرين است و ميزان تقريبي ذخيره ان حدود 85/4 تريليون متر مكعب براورد شده است . كه از طريق خط لوله مشترك با شانول به پالايشگاه گاز پارسيان مهر منتقل مي شود .
تعاوني مرزنشينان استان فارس : فرصتها و چالشها :
مبادلات مرزي (پيله وري ، تعاوني ، مرزنشين ، مبادلات )همواره به عنوان ابزاري كارامد در جهت رونق بازار كار ، ايجاد شغل و كاهش بار تورمي در مناطق مرزي با توجه به شرايط سخت اقليمي اين مناطق و عدم توسعه يافتگي مطرح بوده است رشد و رونق فعاليتهاي تجاري و افزايش حجم مبادلات تجاري موجبات توسعه اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي مرزنشينان و رفاه اجتماعي آنها را فراهم نموده و از مهاجرت مرزنشينان نيز جلوگيري به عمل آورده است .
تعاوني مرزنشينان با هدف حل مشكلات معيشتي مناطق محروم مرزنشيني و تامين اقلام مورد نياز مصرفي آنان و ايجاد اشتغال و افزايش رفاه اجتماعي ، تشويق به اسكان و جلوگيري از مهاجرت ، رفع محروميت و آباداني حاشيه مرزها تاسيس گرديد .
در حال حاضر 17 استان با بيش از 9 ميليون نفر مشمول برخورداري از تسهيلات مرزنشينان طبق آيين نامه اجرايي مقررات صادرات و واردات مبادرت به انجام مبادلات تجاري مي نمايند .
شركت تعاوني مرزنشينان در شهرستان مهر با تصويب هيات محترم وزيران در سال 1366 تاسيس و راه اندازي گرديد و در طي مدت فعاليت خود توانسته است با تامين اقلام مصرفي و تامين نياز هاي اعضاء تحت پوشش موجبات رشد و رونق فعاليت اقتصادي و تجاري اين مناطق و بهبود وضعيت معيشتي و اقتصادي مردم را فراهم نمايد .
اين شركت ها با صادرات كالاهاي نظير انواع آهن آلات ، سنگ هاي تزئيني ، محصولات كشاورزي و معدني و دهها قلم كالاي ديگر به خارج از كشور توانسته سهم مهمي در صادرات كالاهاي غير نفتي استان داشته باشد اتحاديه شركتهاي تعاوني مرزنشينان استان فارس در شهرستان مهر در حال حاضر با تحت پوشش داشتن و اجتماع 5 تعاوني مرزنشين و جمعيت قريب 85000 نفر و مبادلات سالانه بيش از 4 مليون دلاري با كشورهاي همسايه و علي الخصوص كشور هاي حاشيه خليج فارس به عنوان يكي از قطبهاي اقتصادي استان در شهرستان مهر مشغول به فعاليت مي باشد .
تخصيص سهميه ارزي جهت اعضای تعاونی هاي مرزنشينان به ازاء هر عضو سالانه مقدار 50 دلار توانسته علاوه بر رونق و رشد كمي فعاليتهاي تجاري و صادرات و واردات كالا در تامين اقتصاد خانواده ها و بهبود معيشتي و حمايت از سبد مصرفي مردم منطقه نقش بسزايي داشته و اميد مي رود با تدوين قانون ساماندهي مبادلات مرزي و ابلاغ آن علاوه بر رشد و رونق فعاليتها و مبادلات مرزي واز بين بردن زمينه هاي قاچاق كالا كه موجبات خرسندي مردم و اميد به ايجاد شرايط مناسب تر و بهتر زندگي كردن را براي آنان فراهم نماید و با برنامه ريزي و اعمال خط مشي ها و تصميمات لازم در خصوص نوع و تعداد اقلام كالاهاي وارداتي با توجه به وضعيت و نياز هاي مردم و منطقه بتوان به رشد كمي و كيفي تعاونيها كمك نمود .
فرصتها و چالشها :
1- تخصيص سهميه ارزي به تعاوني مرزنشينان از سوي دولت به ازاء ساليانه 50 دلار جهت انجام مبادلات مرزي
2- واقع شدن در حاشيه مرزها و نيز نزديكي به ساحل دريا جهت انجام بهتر ، موثرتر و سريعتر امورات صادرات و واردات با صرف هزينه اندك مربوط به حمل و نقل و توزيع فيزيكي
3- مشابهت هاي فرهنگي با كشورهاي حوزه خليج فارس و اطلاع و شناخت از وضعيت بازار هاي هدف در آن كشور ها و نيز نياز مصرف كنندگان و توليد كنندگان
4- تدوين قوانين و مقررات مبادلات مرزي از سوي دولت جمهوري اسلامي ايران جهت تسهيل در انجام امور تجاري توسط مرزنشينان
5- داشتن مزيت فعاليت در زمينه توزيع كالاهاي داخلي و عمومي و صادرات كالاهاي استان و همكاري و تشريك مساعي با مراكز توليدي ، صنعتي و كشاورزي استان
مشكلات و چالشها :
1- وضع مابه التفاوت مربوط به سازمان حمايت از مصرف كنندگان و توليد كنندگان در قبال واردات محصولات نظير برنج ، شكر و ... به گونه اي كه چندين سال است با اخذ مابه التفاوتهاي گزاف از برخي اقلام مصرفي وارداتي عملا فعاليت تعاوني هاي مرزنشينان را دچار مشكل نموده است .
2- عدم مجوز ورود چاي خارجي توسط تعاوني هاي مرزنشينان با توجه به عجين شدن مصرف چاي خارجي با ذائقه مردم جنوب و مردم مرزنشين و قاجاق بي رويه اين كالا در كشور .
3- محدود بودن كالاهاي قابل ورود توسط تعاوني هاي مرزنشينان (در حال حاضر 45 كالا مي باشد )و عدم توجه كافي به نياز هاي واقعي مردم و شرايط اقتصادي منطقه
4- عدم همامنگی لازم فی ما بین دستگاهای اجرایی در خصوص وضع قوانین ومقررات وصدور دستورالعملهای مربوط به فعالیت تعاونی های مرزنشینان
5- مشکلات مربوط به قاچاق کالا در منطقه بطوری است که قیمت تمام شده تعدادی از اقلام وارداتی توسط تعاونی های مرزنشینان نسبت به نوع قاچاقی آن به مراتب بیشتر است .
6- ناکافی بودن سهمیه ارزی تخصیصی جهت انجام فعالیتهای تجاری توسط تعاونیها
7- بدهی زیاد تعاونی ها به سازمان حمایت از مصرف کنندگان وتولیدکنندگان بابت ورود کالای مورد نیاز خود وعاجزبودن از پرداخت آن
8- همکاری و همامنگی موثر فی مابین وزارتخانه های اقتصاد تعاون بازرگانی وگمرک ایران ونیز اعضای شورای ساماندهی مبادلات مرزی استانها به منظوراخذ تصمیمات وخط مشی های مناسب جهت فعالیت تعاونی های مرزنشینی
پیشنهادات و راهکارها
1- حذف کامل حقوق و عوارض گمرکی وسهم سازمان حمایت از تولیدکنندگان ومصرف کنندگان در خصوص برخی از اقلام مصرفی نظیر برنج با توجه به ماده 17 قانون مقررات صادرات و واردات
2- تجدید نظر در لیست 46قلم کالای وارداتی مرزنشینان مشمول ماده 17 قانون مقررات صادرات و واردات وجایگزیینی تعدادی از کالاهای مورد نیاز واقعی مردم باتوجه به شرایط اقلیمی واقتصادی منطقه
3 - اعمال ماده 133 قانون مالیاتهای مستقیم که شامل معافیت مالیاتی اکثر تعاونیها نظیرکشاورزی کارمندی صیادی و. . .می شود به منظور معافیت مالیاتی تعاونی های مرزنشینان
4- افزایش سهمیه ارزی تعاونی های مرزنشینی به جهت انجام بیشترو بهتر مبادلات تجاری توسط تعاونیهای مرزنشینان با توجه به رشد وتوسعه اقتصادی منطقه واستانها
5 - تلاش در جهت راه اندازی بازارچه های مرزی به منظور گسترش کمی و کیفی فعالیتهای تجاری تعاونی های مرزنشینان
6- حضور نیروهای تحصیل کرده وکارشناسان مجرب در انجام امورات صادرات و واردات توسط تعاونیها ونیز فعالیتهای بازاریابی
7- اجرای هرچه سریعتر قانون ساماندهی مبادلات مرزی وایجاد شرایط سهل تر ومناسب تر جهت تعاونیها باتوجه به مشکلات قانونی پیشروی تعاونی ها ونیز فعالیت گسترده قاچاق کالا درمنطقه
اصلی ترین قابلیتهای توسعه شهرستان مهر بعنوان یکی از نقاط جنوبی و قطب اقتصادی و صنعتی استان فارس
1- قرار گرفتن شهرستان مهر درحوزه نفوذ پارس جنوبی طبق مصوبه 8/4/84هیات محترم وزیران
2- نزدیکی با کشورهای حوزه خلیج فارس وسابقه تاریخی برقراری رابطه پولی مالی ومبادلات کالا و خدمات با آن کشورها وآشنایی مردم شهرهای جنوبی استان فارس با زبان وفرهنگ آن کشورها
3- اشتغال به کار حدود 30/0جمعیت فعال این شهرستان در ارتباط با کشورهای حوزه خلیج فارس که خوشبختانه پس از احداث پالایشگاه گاز پارسیان در این شهرستان وتاسیس منطقه ویژه انرژی در عسلویه که فرصت های شغلی مناسب ایجاد کرده است از تعداد شاغلین در آن سوی مرز کاسته شده است
4- وجود میادین گاز طبیعی در مناطق تابناک ، شانول ، هما ، وراوی و صنایع گاز و پالایشگاه گازی پارسیان در این شهرستان
5- همجواری با منطقه گاز پارس جنوبی قابلیت توسعه صنایع و خدمات پشتیبانی فعالیتهای مرتبط با این میادین و تامین نیروی انسانی مورد نیاز آن
6- نزدیکترین منطقه پشتیبانی کننده عسلویه به نسبت سایرمناطق همجوار حتی جم بافاصله کمتر ازبیست کیلومتر به گونه ای که از شهر مهر تا عسلویه حدود 26کیلومتر می باشد
7- به استناد ماده 7 تصویب نامه هیات محترم وزیران مورخ 8/4/84که در آن تاکید بر
الف : بزرگراه فیروزآباد جم ، منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی
ب : بزرگراه بندر عباس منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی
ج :بزرگراه پالایشگاه پارسیان مهر منطقه اقتصادی پارس جنوبی واتصال آن به جاده جم فیروزآباد
با توجه به اینکه اکنون فاصله 8کیلومتری مهر به پالایشگاه پارسیان بصورت بزرگراه در آمده است وراه اصلی فیروزآباد به منطقه اقتصادی پارس جنوبی در شمال غربی شهرستان مهر ازمنطقه دارالمیزان شهرستان مهر می گذرد که در حال تکمیل می باشد لذا درصورت تحقق سایر مصوبات هیات دولت شهرستان مهر درمرکز ثقل بزرگراه های غرب به شرق (بوشهر بندر عباس )وجنوب به شمال (منطقه پارس جنوبی شیراز تهران )قرار خواهد گرفته و استان فارس را از قابلیتهای لازم در سطح کشور برخوردار خواهد نمود
8- به استناد ماده 7 تصویب نامه هیات محترم وزیران در مورخه 8/4/84 که در آن تاکید بر :
الف :بررسی فنی واقتصادی راه آهن بندرعباس منطقه اقتصادی پارس جنوبی
ب :بررسی فنی واقتصادی راه آهن شیراز منطقه اقتصادی پارس جنوبی گردیده در صورت تحقق پروزه مذکور شهرستان مهر باتوجه به همجواری با منطقه اقتصادی پارس جنوبی از سمت غرب وجنوب جغرافیایی در مسیر راه آهن قرار ومبادلات کالا وخدمات به راحتی در سطح استان صورت خواهد گرفت
9 - اتصال به برق سراسری کشور وعبور خط برق فشار قوی 400 که میتواند نقش مهمی در تامین برق کارخانجات وصنایع در حال احداث منطقه ایفا نماید
10 -موقعیت ژئوپولتیک منطقه و امنیت بیشتر آن در بحرانهای نظامی نسبت به سایر مناطق همجوار عسلویه
طرح ها و راهکارهای بلند مدت توسعه شهرستان مهر :
الف : طرح های پیشنهادی در زمینه تجارت و بازرگانی
با توجه به موقعیت منطقه ای همجواری با منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی و قبلیت توسعه صنایع و خدمات پشتیبان فعالیت های مرتبط با این میادین و تامین نیروی انسانی مورد نیاز آن و با توجه به سابقه تاریخی در زمینه صادرات و واردات کالا بین شهرستان مهر و کشورهای حوزه خلیج فارس
که دارای سابقه طولانی و بعضا یکصد ساله می باشد و وجود نیروی کار فعال این شهرستان در کشور های حوزه خلیج فارس که بیشتر در زمینه تجارت و بازرگانی فعال می باشند . مرزنشینان با عضویت 000/60 نفر و علاقه مندی سرمایه گذاران مهری مقیم کشور های حوزه خلیج فارس مبنی بر سرمایه گذاری در این شهرستان و به تبع آن ایجاد تولید و اشتغال ، لذا قابلیت های لازم و مناسب جهت سرمایه گذاری های کلان در زمینه تجارت و توسعه صادرات در این شهرستان مهیا می باشد که
مهمترین پروژه قابل طرح عبارتند از :
1- ایجاد منطقه ویژه اقتصادی گاز :
در راستای اهداف بلند مدت زیر :
جلب جریان های سرمایه در جهت تغییر ساختار تولیدی استان
نهادینه سازی بهره وری و افزایش آن در بخش های اقتصادی و عوامل تولید استان فارس
بستر سازی و ایجاد صنایع گاز ، پتروشیمی ، شیمیایی ، معدنی و صنایع وابسته و پایین دستی آن ها کمک به ایجاد و راه اندازی بازار های منطقه ای ، ساماندهی تجارت کالا و توسعه صادرات استان جلب سرمایه گذاری های داخلی و خارجی و ایجاد بازار های کارآمد و حضور موثر در بازار های جهانی ایجاد ساز و کار های لازم و حمایت از افزایش بهره وری در بخش های اقتصادی و عوامل تولید هدایت سرمایه گذاران به سمت استفاده از تکنولوژی های برتر با رویکرد صادراتی
جلب سرمایه گذاری خصوصی در بخش صنایع گاز / پتروشیمی ، معدنی و صنایع وابسته به آن ها
مناطق انرژی ماده 4 : بازارچه مرزی محوطه ای محصور واقع در نقاط مرزی است مطابق با استانداردهای تعیین شده توسط دولت به صورت مستقل یا در قالب تفاهم نامه منعقد شده بین جمهوری اسلامی ایران و کشورهای همجوار تأسیس می شود و در آنجا با حضور نماینده گمرک , تشریفات ترخیص کالای مجاز برای مبادلات مرزی صورت می گیرد. مرزنشینان می تواند کالاها و محصولات مجاز را با رعایت موازین قانونی در بازارچه های مشترک مرزی استان مبادله نمایند.
الف) مستقل
ب : در قالب تفاهم نامه منعقد شده بین جمهوری اسلامی ایران و کشورهای همجوار تأسیس می شود .
بنابراین چون شهرستان مهر براساس ماده 15 اصلاحی مصوب 1373 مشمول تسهیلات مبادلات مرزی شناخته شده است لذا می توانند طبق ماده 4 قانون فوق الذکر مشمول نقاطی شود که امکان تأسیس بازارچه مرزی آن از نوع مستقل در آن وجود دارد. با توجه به فاصله بسیار اندک شهرستان مهر با دریا که کمتر از 30 کیلومتر می باشد.
بازارچه مرزی در راستای اهداف بلند مدت زیر :
· ساماندهی صنایع دستی استان به منظور ارتقاء کیفیت این صنایع با تأکید بر جنبه های صادراتی
· ریشه کنی فقر و بهره مندی همگانی از مواهب توسعه اقتصادی و اجتماعی
· افزایش تعداد کارگاههای کوچک و متوسط تولیدی که مجهز به تکنولوژی نوآور و پیشرفته باشند.
· فراهم نمودن بستر مناسب جهت تجاری کردن محصولات کشاوررزی
· رفع موانع قانونی و ساختاری جهت صدور کالا و خدمات برتر فنی و مهندسی
· ایجاد امنیت پایدار در مرزها
· گسترش صادرات غیر نفتی
· افزایش سالم سازی اقتصاد مرزی و افزایش مبادلات مرز نشینان
· افزایش اشتغال و درآمد سالم برای مرزنشینان
· ممانعت از شیوه پدیده قاچاق کالا و .... در مرزهای کشور
· جلوگیری از مهاجرت مرزنشینان و تثیت مرزهای کشور
· ارتقاء سطح روابط سیاسی فرهنگی و اقتصادی با کشورهای همسایه
3) ایجاد پایانه صادراتی و وارداتی کالا در راستای اهداف بلند مدت زیر:
1. تقویت و توسعه مبادلات تجاری و مالی با خارج از کشور بویژه کشورهای حوزه خلیج فارس
2. ایجاد ساز و کارهای مناسب برای تسهیل اتصال بنگاههای کوچک به بنگاهای بزرگ
3. تقویت و توسعه شهرهای میانی و کوچک استان به منظور تمرکز زادی از مرکز استان
4) ایجاد منطقه اقتصادی دپو و بارانداز کالا
در راستای اهداف بلند مدت زیر :
توانمند سازی بخش تعاونی برای ارتقاء فعالیت ها یگسترده و ارائه ینگاههای اقتصادی بزرگ
ارائه مشوقهای لازم در خصوص سرمایه گذاری در امور نگهداری کالا
5) ایجاد اسکله صادراتی و وارداتی همراه با ایجاد یک دالان زمینی از اسکله تا شهرستان مهر
در راستای اهداف بلند مدت زیر :
· در راستای بهسازی و توسعه خدمات زیربنایی به ویژه شبکه های ارتباطی زمینی و هوایی استان
· در راستای نوسازی , تجهیز و توسعه ناوگان حمل و نقل استان
· در راستای نفع موانع قانونی و گمرکی برای فعال کردن مبادلات تجاری و مالی بین استان های شمالی با کشورهای حوزه خلیج فارس
· ارائه خدمات برتر در استان فارس منظور ایفای نقش قطب همکار با تهران و سایر استانها در تقسیم کار ملی .
ب ) طرحهای پیشنهادی در زمینه صنعت و خدمات
شهرستان مهر با توجه به زیر ساخت های فراهم شده و موقعیت ویژه آن محل مناسبی برای سرمایه گذاری صنعتی و خدمات آموزشی و فنی برای پشتیبانی از عسلویه , پارس جنوبی , گاوبندی پارس شمالی , مقام و طرحهای صنعتی موجود می باشد
این شهرستان به لحاظ برخورداری از مزایا و زیر ساختهای موجود و بهره مندی از توان علمی و خدماتی استان فارس بهترین مکان برای اتصال استان فارس به عسلویه و آبهای آزاد خلیج استان فارس می باشد لذا استان فارس برای این که هر چه بهتر بتواند خود را به تمدن عظیم عسلویه بیشتر نزدیک کند و از آن بهره مند شود راه عبور آن این شهرستان خواهد بود.
با عنایت به وضعیت موجود سرمایه گذاری صنایع وابسته به نفت و گاز , خدمات فنی و مهندسی کشور و نقاط جنوبی استان را بیش از پیش نشان دهد.
برخی از زمینه های سرمایه گذاری را می توان به شرح ذیل نام برد :
1- احداث مسکن انبوه به منظور فروش و اجاره برای منظورهای مختلف
2- احداث یک پالایشگاه بنزین از برشهای c5 تا c12 گاز تولید پارسیان مهر
3- احداث واحدهای تولیدی واکسهای صنعتی بدلیل همجواری با عسلوبه
4- تولید انواع سموم دفع آفات نباتی بدلیل جود منابع اولیه شیمیایی آن و وضعیت کشاورزی استان فارس .
5- احداث انواع واحدهای تولیدی گاز سوز
6- احداث یک مجتمع پتروشیمی در منطقه از برش های c1 تاc4 گاز پالایشگاه پارسیان مهر
7- احداث واحد تولیدی رنگ به دلیل وجود عنصر بر (BOR) و کانیهای تبخیری سیلویت و بوراکس کانی ژنولیت در منطقه
8- احداث سردخانه نگهداری میوه جات به ظرفیت 2000 تن
9- احداث و راه اندازی دانشگاههای آزاد , پیام نور و جامع علمی کاربردی
10- احداث مراکز تفریحی , ورزشی و فرهنگی از جمله تئاتر , سینما , سالن های چند منظوره , پارک ها و پیست موتورسواری و غیره به دلیل انجام سرمایه گذاری روزافزون و حضور نیروهای غیر بومی و خارجی فعال اقتصادی در منطقه.
ادامه مطلب








